Đền Cờn — ngôi đền linh thiêng bậc nhất xứ Nghệ

Tọa lạc tại Quỳnh Phương (nay thuộc phường Quỳnh Mai, tỉnh Nghệ An), Đền Cờn đứng đầu trong tứ linh từ của xứ Nghệ theo câu ca dân gian quen thuộc: 'Nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng'. Quần thể di tích gồm hai khu vực: Đền Cồn Trong nằm bên dòng sông Mai Giang và Đền Cồn Ngoài hướng thẳng ra biển khơi.

Ngôi đền hơn 800 năm tuổi

Đền Cờn được khởi dựng từ thế kỷ XIII và bắt đầu được triều đình phong kiến ban sắc, bảo trợ tôn tạo từ thời vua Trần Anh Tông (năm 1312). Trải qua hơn 800 năm tồn tại, ngôi đền vẫn giữ được nét kiến trúc cổ kính với những mảng chạm khắc tinh xảo, là minh chứng sống động cho bề dày văn hóa — tín ngưỡng của người dân vùng biển.

Di tích và di sản cấp quốc gia

Năm 1993, Đền Cờn được công nhận là Di tích Lịch sử — Văn hóa cấp Quốc gia. Đến năm 2017, Lễ hội Đền Cờn tiếp tục được ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị đặc biệt của di tích này trong đời sống tinh thần xứ Nghệ.

Lễ hội Đền Cờn đầu xuân

Hằng năm, lễ hội diễn ra từ ngày 19 đến 21 tháng Giêng âm lịch, thu hút hàng vạn du khách thập phương về dâng hương cầu một năm mới bình an, thuận buồm xuôi gió. Bên cạnh các nghi lễ trang nghiêm, phần hội còn có nhiều hoạt động đặc sắc, trong đó màn chạy kiệu, tung kiệu sôi động được xem là điểm nhấn 'có một không hai'.